Przeskocz do treści

15 lutego 1918 r. II Brygada Legionów Polskich pod dowództwem płk./bryg. Józefa Hallera stoczyła bój, który pozwolił jej przejść przez front i połączyć się z oddziałami polskimi w Rosji. Bitwa pod Rarańczą jest uznawana za jeden z najbardziej niezwykłych momentów historii Legionów Polskich. 9 lutego 1918 r. państwa centralne zawarły pokój z rządem tworzącej się Ukraińskiej Republiki Ludowej. Na mocy traktatu przekazano Ukrainie Chełmszczyznę i część Podlasia. Polacy powszechnie uznali pokój brzeski z 9 lutego 1918 r. za zdradę Austro–Węgier i IV rozbiór Polski. Nie wszystkim legionistom udało się przebić pod Rarańczą. Pozostali byli internowani na terenie Górnych Węgier (dziś ukraińskie Zakarpacie) i sądzeni w Sygiecie Marmaroskim (obecnie rum. Sighetu Marmației, wtedy węg. Máramaros-Sziget), a grożąca im kara śmierci została anulowana tuż przed rozpadem Monarchii Austro–Węgierskiej. W setną rocznicę tego procesu członkowie Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego wezmą udział w specjalnej sesji historycznej, podczas której zostanie wmurowana tablica pamiątkowa w ścianę istniejącego do dziś więzienia w Sygiecie Marmaroskim (obecnie jedyne na świecie Muzeum Ofiar Komunizmu). Oto zdjęcia tablicy w trakcie prac kamieniarskich:

 

Na koniec jeszcze trzy slajdy z wykładu dr. Dariusza Dyląga z 10 lutego 2018 r. w Jurczycach, podczas którego spory fragment poświęcono samej bitwie pod Rarańczą, a zgromadzeni mogli posłuchać oryginalnego głosu gen. Józefa Hallera, nagranego i wyemitowanego na falach Radia Wolna Europa w 1956 r. w audycji pt. "Na czerwonym indeksie":