Przeskocz do treści

Portret mjr. Cezarego Hallera, mal. Alfred Karpiński (1919 r.)
Mjr Cezary Haller

Dziś mija dokładnie 100 lat od najazdu Czechów na Śląsk Cieszyński. Region ten po upadku monarchii habsburskiej był przedmiotem sporu pomiędzy Polską a Czechosłowacją. Polacy stanowili 55% mieszkańców, a Czesi 27%. Czesi grupowali się jedynie w zachodniej części tegoż regionu, czyli w rejonie miasta Frydek. Na mocy umowy między lokalną polską administracją, a władzą czechosłowacką w listopadzie 1918 r., w Orłowej, doszło do podziału spornego terytorium na część czechosłowacką (wspomniany Frydek) oraz polską (Bielsko, Cieszyn, Frysztat), czyli według kryterium etnicznego. Podział ten w pełni satysfakcjonował stronę polską, Czesi jednak dążyli do zajęcia całego Śląska Cieszyńskiego aż po rzekę Białą, czyli po Bielsko, a przede wszystkim chcieli zająć Zagłębie Karwińskie i Kolej Bogumińsko-Koszycką. Wykorzystując jako pretekst fakt, że Polacy rozpisali wybory do Sejmu Ustawodawczego (na dzień 26 I 1919 r.) także na obszar Śląska Cieszyńskiego – zaatakowali Polaków. Celem minimalnym było zajęcie Zagłębia, maksymalnym dojście do Białej. Gdyby ten ostatni cel się ziścił, między Bielskiem a Białą Krakowską byłaby granica państwowa polsko-czechosłowacka. Stawka była więc wysoka. Czytaj dalej... "100. rocznica czeskiej inwazji na Śląsk Cieszyński – śmierć Cezarego Hallera"

W niedzielę, 5 sierpnia 2018 r., o godz. 14:00 w miejscowości Jurczyce (gmina Skawina, woj. małopolskie) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda weźmie udział w uroczystości odsłonięcia popiersia generała broni Józefa Hallera. Uroczystość poprzedzi Msza Święta celebrowana przez ks. prof. Jana Machniaka.

TERMIN: 5 sierpnia 2018 r.
CEL: Odsłonięcie popiersia gen. broni Józefa Hallera
MIEJSCE: Jurczyce, rejon Domu Ludowego oraz Izby Pamięci Rodu Hallerów
CHARAKTER: uroczystość otwarta
ORGANIZATORZY: Gmina Skawina, Towarzystwo Pamięci Generała Józefa Hallera
i Hallerczyków, Sołectwo Jurczyce

Po uroczystości Prezydent m.in.: zwiedzi Izbę Pamięci Rodu Hallerów i Hallerczyków, spotka się z harcerzami, zdobywcami rekordu Guinnessa za przygotowanie najdłuższej biało-czerwonej flagi, jednym z ostatnich żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych kpt. Konstantym Kopfą oraz ze społecznością lokalną. Ze względu na  czasowe zamknięcie dróg dojazdowych w rejon uroczystości, zajmowanie miejsc parkingowych odbywać się będzie w godz.: 11:00-12:00. Wymagane jest posiadanie dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Zamknięcie dojazdu do parkingów nastąpi o godz. 12:00, natomiast wejście do sektorów rejonu uroczystości będzie możliwe do godz. 12:15.  Udział w uroczystości nie wymaga imiennego zaproszenia.

10 lutego 2018 r., w 98. rocznicę zaślubin Polski z morzem, odbyła się w Jurczycach uroczysta wieczornica, na której dr Dariusz Dyląg z GTH przedstawił krótki wykład pn. Od Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, II Brygady Legionów Polskich, II Korpusu Polskiego, Błękitnej Armii i zaślubin z morzem do Armii Ochotniczej gen. broni Józefa Hallera. Wieczornicę otworzył Prezes Towarzystwa Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków, Pan Leszek Krupnik, następnie Sekretarz Towarzystwa, Pani Teresa Szczygieł, powitała zgromadzonych Gości, wśród których byli m.in.:  Burmistrz Skawiny, Pan Paweł Kolasa, Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Skawinie, Pan Ryszard Majdzik, Członek Zarządu Rady Powiatu Krakowskiego, Pan Arkadiusz Wrzoszczyk, Sołtys Jurczyc i jednocześnie Prezes Stowarzyszenia "Razem dla Wszystkich", Pan Jerzy Kłępa, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Skawiny, Pan Stanisław Grodecki, Prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Krzęcińskiej, Pani Ewa Byrska, Przedstawiciel Stowarzyszenia "Nasz Radziszów", Pan Józef Niechaj, kawalerzyści odtwarzający 21. pułk Ułanów Nadwiślańskich, jak również Wiceprezes Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego, Pan Leszek Kapłon. Po wykładzie miały miejsce wystąpienia zaproszonych Gości, a następnie Pani Teresa Szczygieł przedstawiła doprawdy ogrom dokonań mijającego Roku Hallera.

Niezwykle ciekawie przedstawiała się prezentacja Pana Jerzego Kłępy nt. wizyty samorządowców i uczniów oraz nauczycieli LO w Skawinie w Sillé-le-Guillaume we Francji. Najważniejszym punktem wizyty były uroczystości, upamiętniające powstanie Błękitnej Armii gen. Hallera we Francji. Na cmentarzu oddano cześć poległym, a polscy i francuscy uczniowie złożyli kwiaty oraz zapalili znicze na grobach polskich żołnierzy. Następnie wszyscy udali się w miejsce, gdzie w 1917 r. powstał obóz szkoleniowy Armii Polskiej. Odsłonięto też tablicę pamiątkową poświęconą temu miejscu.

Na spotkaniu obecna była również Pani Kazimiera Łatowa, której teść, Ludwik Łata, był sierżantem–szefem w słynnym Dywizjonie 303 podczas bitwy o Wlk. Brytanię. Zaprezentowała zgromadzonym album z unikatowymi zdjęciami z tego okresu, autorstwa Ludwika Łaty (w zbiorach rodzinnych zachował się nawet oryginalny aparat fotograficzny, którym wykonano zdjęcia), w tym m.in. fotogramy z gen. Józefem Hallerem i gen. Kazimierzem Sosnkowskim czy królem Jerzym VI Windsorem. Na mocy specjalnej umowy Galicyjskie Towarzystwo Historyczne zajmie się merytorycznym opracowaniem podpisów zawartych w albumie zdjęć oraz przygotowaniem wielkoformatowej wystawy i publikacji. Tegoroczne uroczystości w Jurczycach zakończył wspólny poczęstunek przygotowany przez Towarzystwo Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków.

Poniżej prezentujemy galerię z wieczornicy: