Przeskocz do treści

W dniach 14 -15 sierpnia 2018 r. odbędą się III Skawińskie Spotkania z Historią, na które zaprasza Galicyjskie Towarzystwo Historyczne wraz z Centrum Kultury i Sportu w Skawinie. Jest to dwudniową impreza konferencyjno–plenerowa, która rozpocznie się 14 sierpnia w Dworze Dzieduszyckich w Radziszowie międzynarodową konferencją naukową, natomiast nazajutrz odbędzie się widowisko rekonstrukcji historycznej na Skawińskich Błoniach. Wspólny tytuł tegorocznej edycji skawińskich spotkań to „Bitwa pod Kaniowem (1918)”. Postaramy się przybliżyć losy żołnierzy II Korpusu Polskiego w 1918 r., którzy nieopodal Kaniowa stoczyli krwawy bój z Niemcami, aby tym heroicznym wyczynem przypieczętować sojusz z państwami Ententy. Generał Haller z grupą najwierniejszych żołnierzy przebił się z okrążenia i przedostał się do Kijowa, a potem do Moskwy,  gdzie podjął  starania mające na celu odtworzenie polskich oddziałów. Pokłosiem tych działań było odtworzenie 4. Dywizji Piechoty, którą dowodził gen.  Lucjan Żeligowski i 5. Dywizji Piechoty, dowodzonej przez płk. Kazimierza Rumszę. Obie te jednostki były następnie częścią Armii Polskiej we Francji, która w 1919 r. została sprowadzona przez gen. Józefa Hallera do Polski.  W roku jubileuszu stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości chcemy przypomnieć ów trud żołnierski, który złotymi zgłoskami sławi czyn i chwałę Oręża Polskiego. Tegoroczna edycja odbędzie się pod patronatem Wojewody Małopolskiego – Pana Piotra Ćwika, Marszałka Województwa Małopolskiego – Pana Jacka Krupy, Starosty Powiatu Krakowskiego – Pana Wojciecha Pałki i Burmistrza Miasta i Gminy Skawina – Pana Pawła Kolasy. Partnerem wydarzenia jest Województwo Małopolskie. Projekt jest współfinansowany z budżetu Powiatu Krakowskiego i Gminy Skawina. Wstęp wolny. 

Serdecznie zapraszamy w imieniu organizatorów wszystkich miłośników historii do odwiedzenia Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, pl. Berka Joselewicza 1, 37-700 Przemyśl, 16 sierpnia 2018 r. Tego dnia odbędzie się bowiem sympozjum naukowe pod tytułem Lato z historią w tle - I wojna światowa oczami Polaków i Słoweńców.

W programie:
10.00: otwarcie sympozjum
10.20: „Śmierć następcy tronu i jej przyczyny” – film w reżyserii Valentina Pecenko – RTV Słowenia 32”
10.55 „Słoweńcy na froncie galicyjskim 1914-1915” – Marko Stepec – Muzeum Historii Współczesnej Słowenia – wykład 
11.30: przerwa kawowa
11.45: „Pierwsza Kadrowa” – film w reżyserii Juliana Rachwała – TVP Kraków 30”
12.20: „Legiony Polskie” dr Piotr Galik – Zakład im. Ossolińskich we Wrocławiu – wykład
12.50: przerwa kawowa
13.00: „Galicyjskie polany skapane we krwi” – film w reżyserii Valentina Pecenko – RTV Słowenia 44”
13.50: „Twierdza Przemyśl podczas I wojny światowej” – Tomasz Idzikowski – Przemyśl – wykład
14.20: przerwa kawowa
14.30: „Gorlice 1915 – Wiek zabliźnił rany” – film w reżyserii Przemysława Bednarczyka 25”
14.55: „Polacy i polscy legioniści na froncie włoskim od Kobarydu do Piave” – Przemysław Jaskółowski – wykład 
15.30: przerwa kawowa
15.40: „Cud pod Kobarydem” – film w reżyserii Valentina Pecenko – RTV Słowenia 55”
16.25: „Rola filmu dokumentalnego w popularyzowaniu historii” - dyskusja panelowa: Valentin Pecenko, Julian Rachwał, Przemysław Bednarczyk, prowadzący Przemysław Jaskółowski
17.30: zakończenie

W niedzielę, 5 sierpnia 2018 r., o godz. 14:00 w miejscowości Jurczyce (gmina Skawina, woj. małopolskie) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda weźmie udział w uroczystości odsłonięcia popiersia generała broni Józefa Hallera. Uroczystość poprzedzi Msza Święta celebrowana przez ks. prof. Jana Machniaka.

TERMIN: 5 sierpnia 2018 r.
CEL: Odsłonięcie popiersia gen. broni Józefa Hallera
MIEJSCE: Jurczyce, rejon Domu Ludowego oraz Izby Pamięci Rodu Hallerów
CHARAKTER: uroczystość otwarta
ORGANIZATORZY: Gmina Skawina, Towarzystwo Pamięci Generała Józefa Hallera
i Hallerczyków, Sołectwo Jurczyce

Po uroczystości Prezydent m.in.: zwiedzi Izbę Pamięci Rodu Hallerów i Hallerczyków, spotka się z harcerzami, zdobywcami rekordu Guinnessa za przygotowanie najdłuższej biało-czerwonej flagi, jednym z ostatnich żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych kpt. Konstantym Kopfą oraz ze społecznością lokalną. Ze względu na  czasowe zamknięcie dróg dojazdowych w rejon uroczystości, zajmowanie miejsc parkingowych odbywać się będzie w godz.: 11:00-12:00. Wymagane jest posiadanie dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Zamknięcie dojazdu do parkingów nastąpi o godz. 12:00, natomiast wejście do sektorów rejonu uroczystości będzie możliwe do godz. 12:15.  Udział w uroczystości nie wymaga imiennego zaproszenia.

Z ogromnym żalem informujemy, że 30 lipca 2018 r. zmarła ś†p. prof. Maria Celina Dzielska. Msza Święta Żałobna odbędzie się w poniedziałek, 6 sierpnia 2018 r., o godz. 13:00, w kościele Sióstr Norbertanek na krakowskim Salwatorze, po czym nastąpi odprowadzenie na miejsce wiecznego spoczynku na cmentarzu parafialnym. Prof. Dzielska urodziła się 18 września 1942 r. w Krakowie. Była historykiem, filologiem klasycznym oraz tłumaczem tekstów źródłowych. Przez wiele lat wykładała na Uniwersytecie Jagiellońskim. Specjalizowała się w historii Rzymu i wczesnego Bizancjum. Absolwentka studiów historycznych na UJ oraz filologii klasycznej na Uniwersytecie Łódzkim. Tytuł doktora otrzymała w 1972 r., habilitację zrobiła w 1984 r., natomiast od 1996 r. była profesorem zwyczajnym. Prof. Dzielska należała do najczęściej tłumaczonych na języki obce współczesnych historyków polskich. Przetłumaczyła na język polski pisma Pseudo-Dionizego Areopagity. Jej książka „Hypatia z Aleksandrii” (Kraków 1993) została wydana w USA w 1995 r. przez Harvard University Press, przetłumaczona na osiem języków i uznana za najlepszą akademicką książkę roku 1995 w kategorii Filozofia przez „Choice Magazine”. W tym samym roku za najlepszą książkę historyczną roku uznał ją również American History Book Club. Po angielsku ukazała się ponadto kolejna książka Dzielskiej „Apolloniusz z Tiany. Legenda i rzeczywistość” (Kraków 1983); przetłumaczona również na język grecki. W latach 80. ubiegłego wieku była zaangażowana w działalność opozycyjną u boku męża Mirosława Dzielskiego, twórcy polskiego liberalizmu chrześcijańskiego. Była również m.in. zastępcą przewodniczącego Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (od 2009 r.), członkiem Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej Polskiej Akademii Nauk, zastępcą przewodniczącego Komisji Filologii Klasycznej Polskiej Akademii Umiejętności, wiceprzewodniczącą Rady Naukowej Związku Podhalan, członkiem Rady Muzeum Narodowego w Krakowie. Uczestniczyła w seminariach naukowych pod patronatem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego w Lucieniu. W kwietniu 2016 r. znalazła się wśród inicjatorów powołania komitetu budowy pomników: smoleńskiego i prezydenta Lecha Kaczyńskiego. O powstaniu komitetu informował wówczas prezes PiS Jarosław Kaczyński. W 2010 r. popierała Andrzeja Dudę jako kandydata PiS w wyborach na prezydenta Krakowa. Galicyjskie Towarzystwo Historyczne miało ten niewątpliwy zaszczyt uczestniczyć w kolejnych rocznicach zaślubin gen. Józefa Hallera z morzem obchodzonych w Jurczycach, w których prof. Maria Dzielska czynnie się udzielała (m.in. biorąc udział w rozmowach i dyskusjach po okolicznościowych wykładach jednego z naszych członków, dr. Dariusza Dyląga).

W dniu dzisiejszym trzyosobowa delegacja Zarządu GTH, który był reprezentowany przez Panią profesor Barbarę Małecką (członka Zarządu), dr. Wiesława Batora (prezesa) i Leszka Kapłona (wiceprezesa), została przyjęta na audiencji przez Marszałka Województwa Małopolskiego, Pana Jacka Krupę. Przybyli wręczyli Marszałkowi oficjalne podziękowanie za patronat honorowy nad II Skawińskimi Spotkaniami z Historią oraz okazały egzemplarz opublikowanych referatów z konferencji naukowej pt. "Szarża pod Rokitną 1915", no i oczywiście tradycyjne słodkie "co nie co" z pasieki państwa Barbary i Leszka Kapłonów. Podzieliliśmy się również planami na najbliższe lata i troskami, jakie towarzyszą organizowanym w tym roku III Skawińskim Spotkaniom z Historią. Marszałek zapewnił, że wesprze naszą inicjatywę i na pewno po raz kolejny roztoczy nad Spotkaniami honorowy patronat.

Jak wiadomo, nie wszystkim legionistom udało się przebić pod Rarańczą. Pozostali zostali internowani w obozach na terenie Górnych Węgier (dziś ukraińskie Zakarpacie oraz Rumunia) i sądzeni w Sygiecie Marmaroskim (obecnie rum. Sighetu Marmației, wtedy węg. Máramaros-Sziget), a grożąca im kara śmierci została anulowana tuż przed rozpadem Monarchii Austro–Węgierskiej. W setną rocznicę tego procesu, dokładnie 8 czerwca 2018 r., dwóch członków Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego wzięło udział w specjalnej sesji historycznej, podczas której została na ścianie istniejącego do dziś budynku więzienia w Sygiecie Marmaroskim (obecnie jedyne na świecie Muzeum Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu) odsłonięta tablica pamiątkowa. Uroczystego odsłonięcia tablicy dokonał ze strony rumuńskiej dr Laurenţiu Batin, a ze strony polskiej dr Jan Skłodowski, prezes Stowarzyszenia "Res Carpathica". Sesja była fragmentem szerszego, kilkuletniego projektu w całości zorganizowanego przez Stowarzyszenie "Res Carpathica". Oto kilka zdjęć:


Na koniec jeszcze trzy slajdy z wykładu dr. Dariusza Dyląga, z 8 czerwca 2018 r. w Sygiecie Marmaroskim, zatytułowanego Od próby przebicia się przez front pod Rarańczą po proces w Sygiecie Marmaroskim. W świetle nieznanych dokumentów rtm. Jana Dunin-Brzezińskiego (rum. De la tentativă a rupturii prin frontul în jurul de Rarancea – pâna la un proces în Sighetul Marmației. Documente din colecția lui cpt. Jan Dunin-Brzezinski).