Przeskocz do treści

Jak wiadomo, nie wszystkim legionistom udało się przebić pod Rarańczą. Pozostali zostali internowani w obozach na terenie Górnych Węgier (dziś ukraińskie Zakarpacie oraz Rumunia) i sądzeni w Sygiecie Marmaroskim (obecnie rum. Sighetu Marmației, wtedy węg. Máramaros-Sziget), a grożąca im kara śmierci została anulowana tuż przed rozpadem Monarchii Austro–Węgierskiej. W setną rocznicę tego procesu, dokładnie 8 czerwca 2018 r., dwóch członków Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego wzięło udział w specjalnej sesji historycznej, podczas której została na ścianie istniejącego do dziś budynku więzienia w Sygiecie Marmaroskim (obecnie jedyne na świecie Muzeum Ofiar Komunizmu i Ruchu Oporu) odsłonięta tablica pamiątkowa. Uroczystego odsłonięcia tablicy dokonał ze strony rumuńskiej dr Laurenţiu Batin, a ze strony polskiej dr Jan Skłodowski, prezes Stowarzyszenia "Res Carpathica". Sesja była fragmentem szerszego, kilkuletniego projektu w całości zorganizowanego przez Stowarzyszenie "Res Carpathica". Oto kilka zdjęć:


Na koniec jeszcze trzy slajdy z wykładu dr. Dariusza Dyląga, z 8 czerwca 2018 r. w Sygiecie Marmaroskim, zatytułowanego Od próby przebicia się przez front pod Rarańczą po proces w Sygiecie Marmaroskim. W świetle nieznanych dokumentów rtm. Jana Dunin-Brzezińskiego (rum. De la tentativă a rupturii prin frontul în jurul de Rarancea – pâna la un proces în Sighetul Marmației. Documente din colecția lui cpt. Jan Dunin-Brzezinski).

10 lutego 2018 r., w 98. rocznicę zaślubin Polski z morzem, odbyła się w Jurczycach uroczysta wieczornica, na której dr Dariusz Dyląg z GTH przedstawił krótki wykład pn. Od Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, II Brygady Legionów Polskich, II Korpusu Polskiego, Błękitnej Armii i zaślubin z morzem do Armii Ochotniczej gen. broni Józefa Hallera. Wieczornicę otworzył Prezes Towarzystwa Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków, Pan Leszek Krupnik, następnie Sekretarz Towarzystwa, Pani Teresa Szczygieł, powitała zgromadzonych Gości, wśród których byli m.in.:  Burmistrz Skawiny, Pan Paweł Kolasa, Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Skawinie, Pan Ryszard Majdzik, Członek Zarządu Rady Powiatu Krakowskiego, Pan Arkadiusz Wrzoszczyk, Sołtys Jurczyc i jednocześnie Prezes Stowarzyszenia "Razem dla Wszystkich", Pan Jerzy Kłępa, Prezes Towarzystwa Przyjaciół Skawiny, Pan Stanisław Grodecki, Prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Krzęcińskiej, Pani Ewa Byrska, Przedstawiciel Stowarzyszenia "Nasz Radziszów", Pan Józef Niechaj, kawalerzyści odtwarzający 21. pułk Ułanów Nadwiślańskich, jak również Wiceprezes Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego, Pan Leszek Kapłon. Po wykładzie miały miejsce wystąpienia zaproszonych Gości, a następnie Pani Teresa Szczygieł przedstawiła doprawdy ogrom dokonań mijającego Roku Hallera.

Niezwykle ciekawie przedstawiała się prezentacja Pana Jerzego Kłępy nt. wizyty samorządowców i uczniów oraz nauczycieli LO w Skawinie w Sillé-le-Guillaume we Francji. Najważniejszym punktem wizyty były uroczystości, upamiętniające powstanie Błękitnej Armii gen. Hallera we Francji. Na cmentarzu oddano cześć poległym, a polscy i francuscy uczniowie złożyli kwiaty oraz zapalili znicze na grobach polskich żołnierzy. Następnie wszyscy udali się w miejsce, gdzie w 1917 r. powstał obóz szkoleniowy Armii Polskiej. Odsłonięto też tablicę pamiątkową poświęconą temu miejscu.

Na spotkaniu obecna była również Pani Kazimiera Łatowa, której teść, Ludwik Łata, był sierżantem–szefem w słynnym Dywizjonie 303 podczas bitwy o Wlk. Brytanię. Zaprezentowała zgromadzonym album z unikatowymi zdjęciami z tego okresu, autorstwa Ludwika Łaty (w zbiorach rodzinnych zachował się nawet oryginalny aparat fotograficzny, którym wykonano zdjęcia), w tym m.in. fotogramy z gen. Józefem Hallerem i gen. Kazimierzem Sosnkowskim czy królem Jerzym VI Windsorem. Na mocy specjalnej umowy Galicyjskie Towarzystwo Historyczne zajmie się merytorycznym opracowaniem podpisów zawartych w albumie zdjęć oraz przygotowaniem wielkoformatowej wystawy i publikacji. Tegoroczne uroczystości w Jurczycach zakończył wspólny poczęstunek przygotowany przez Towarzystwo Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków.

Poniżej prezentujemy galerię z wieczornicy:

Odbyło się 5 stycznia 2018 r. w gościnnych progach Dworu Dzieduszyckich w Radziszowie. Na czwarte już spotkanie opłatkowe Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego zaprosiliśmy wielu znamienitych Gości, m.in. Posła na Sejm RP Pana Jarosława Szlachetkę, Wojewodę Małopolskiego Pana Piotra Ćwika, Marszałka Województwa Pana Jacka Krupę, Starostę Powiatu Krakowskiego Pana Wojciecha Pałkę, Burmistrza Skawiny Pana Pawła Kolasę, Przewodniczącego Rady Miasta Skawina Pana Witolda Grabca. Ogromnie cieszymy się, iż – jak widać w poniższej galerii – znakomita większość stawiła się osobiście, a ponadto zaszczycili nas swoją obecnością m.in. obydwaj Wiceburmistrzowie Skawiny Panowie Tomasz Ożóg i Norbert Rzepisko, jak również Wiceprzewodniczący Rady Miasta Skawiny Pan Ryszard Majdzik, Członek Zarządu Rady Powiatu Krakowskiego Pan Arkadiusz Wrzoszczyk, Przewodnicząca Stowarzyszenia "Nasz Radziszów" Pani Małgorzata Niechaj, Dyrektor Centrum Kultury i Sportu w Skawinie Pan Janusz Bysina. Godność Członków Honorowych Galicyjskiego Towarzystwa Historycznego zechcieli przyjąć – również osobiście – Panowie: Martin Drobňák (pracownik naukowy Uniwersytetu im. Szafarika w Koszycach i prezes Klubu vojenskej histórie Beskydy/The "Beskydy" Club of Military History) oraz Marek Sukiennik (prezes Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914). Jak co roku zostały wręczone okolicznościowe dyplomy oraz podziękowania za współpracę i pomoc w realizowaniu naszych zadań publicznych. Na ręce Dyrektora CKiS złożyliśmy podziękowania dla Pracowników Centrum za aktywny wkład w zorganizowanie II Skawińskich Spotkań z Historią, jak również dla Anny i Jana Zdrzenickich za redakcję oraz skład publikacji tekstów z naszej Konferencji naukowej z 14 sierpnia 2017 r., a nade wszystko wręczyliśmy dyplom Pani Barbarze Kotuli za ugotowanie pysznej grochówki, którą w sierpniu serwowaliśmy na Skawińskich Błoniach i mieliśmy okazję ponownie wyrazić wdzięczność Wielce Szanownym Dobrodziejom II Skawińskich Spotkań z Historią. Było również tradycyjne łamanie się opłatkiem i śpiewanie kolęd z... towarzyszeniem trąbki.

Ten rok jest również szczególny pod innym względem, otóż po raz pierwszy wystąpiliśmy z wnioskami o nadanie odznaczeń państwowych i resortowych. Miło nam poinformować Państwa, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Pan Andrzej Duda odznaczył Panią Bożenę Kobiałkę Srebrnym Krzyżem Zasługi za całokształt pracy zawodowej w Muzeum Regionalnym "Dom Grecki" w Myślenicach i społecznej w Galicyjskim Towarzystwie Historycznym. W kolejnej galerii prezentujemy kilka archiwalnych fotografii przedstawiających naszą owocną współpracę.