Przeskocz do treści

Z ogromną przyjemnością pragniemy złożyć wszystkim naszym Członkom oraz Sympatykom życzenia Szczęśliwego nadchodzącego 2019 Roku. Powoli szykujemy się do obchodów 99. rocznicy zaślubin z morzem, które zbliżają się wielkimi krokami. Jak zwykle chcielibyśmy je świętować w miejscu urodzin gen. Józefa Hallera, razem z Towarzystwem Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków. Już teraz prezentujemy wyniki ostatnich badań historycznych, prowadzonych pod egidą GTH, w postaci kilku slajdów tradycyjnego wykładu dr. Dariusza Dyląga. Tym razem referat poświęcony będzie wkroczeniu Legionów Polskich do Warszawy 1 grudnia 1916 r., w którym to wydarzeniu brał także udział ówczesny brygadier Józef Haller wraz ze swoją II Brygadą Legionów Polskich, jak również prezentacji zapomnianego nieco polskiego cmentarza wojskowego w Aubérive (Cimetière militaire polonais d'Aubérive) we francuskiej Szampanii. Prelekcja ilustrowana będzie unikatowymi, archiwalnymi materiałami filmowymi: z 1916 r. – Der Feierliche Einzug der Polnischen Legionen Am 1. Dezember 1916 in Warschau, Das Bild und Filmamt (BUFA) oraz z 1936 r. – Gen. Rydz-Śmigły na cmentarzu Bajończyków. Zwiedzając pobojowisko nad Marną Wódz Naczelny złożył wieniec o barwach narodowych na cmentarzu Bajończyków w Auberive, gdzie legjon polski złożył najkrwawszą daninę krwi, TYGODNIK DŹWIĘKOWY P.A.T.

Uprzejmie informujemy, że na zakończeniu i podsumowaniu projektu "III Skawińskie Spotkania z Historią", w najbliższy piątek (21 grudnia 2018 r.) w sali konferencyjnej miejskiego Ratusza w Skawinie, odbędzie się promocja publikacji materiałów pokonferencyjnych z międzynarodowej konferencji naukowej "Bitwa pod Kaniowem 1918". Niniejszy tom, liczący aż 134 strony samego tekstu, zawiera niezwykle cenne materiały, rzucające nowe, nieznane do tej pory światło na bitwę kaniowską i z pewnością będzie poszukiwaną pozycją na rynku publikacji historycznych poświęconych Wielkiej Wojnie. Poniżej prezentujemy spis treści oraz strony tytułowe poszczególnych artykułów.

Podczas spotkania będzie miało miejsce uroczyste wręczenie podziękowań osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym w organizacji III Skawińskich Spotkań z Historią, jak również krótki wykład dr. Dariusza Dyląga pt. "Kpt. Rajmund Bergel - uczestnik bitwy kaniowskiej oraz autor pierwszej monografii II Korpusu Polskiego". Poniżej prezentujemy kilka zdjęć z samej konferencji naukowej oraz już teraz trzy slajdy z planowanego wykładu.

W czasopiśmie dla nauczycieli historii i WOS nr 5/2018 (wrzesień/październik) pt. "Wiadomości historyczne z Wiedzą o Społeczeństwie" i podtytułem "100 lat niepodległości" znalazł się artykuł Piotra Hapanowicza pt. "Generał Zygmunt Zieliński – zapomniany bohater walk o niepodległość". I jeśli do samego artykułu nie można mieć większych zastrzeżeń, to z pewnym zaskoczeniem przyjęliśmy podpisy pod załączonymi do artykułu dwiema archiwalnymi fotografiami na s. 22 i 23. Replikujemy rzeczone strony artykułu poniżej w celu umożliwienia zapoznania się z nimi przez ogół internautów.

Serdecznie zapraszamy na konferencję z okazji 130. rocznicy urodzin Stanisława Vincenza, autora tetralogii „Na wysokiej połoninie”; a w szczególności na Sesję „krajoznawczą”, która odbędzie się w piątek, 23 listopada 2018 r.

Miejsce: Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, ul. Jagiellońska 6.

Program Sesji krajoznawczej:
14:00 Modlitwa i złożenie kwiatów na mogile Vincenzów na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie. Sygnał trembity. Słowo od Gości z Ukrainy i Huculszczyzny (zbiórka przy bramie głównej cmentarza).

16:00 Rozpoczęcie Sesji Krajoznawczej – powitanie gości (Dyrektor Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej – Jerzy Kapłon, Prezes Towarzystwa Karpackiego – Juliusz Marszałek). Prowadzenie dr Wiesław A. Wójcik (COTG PTTK).

Część I
16:10-16:35 Dr Mateusz Troll (Uniwersytet Jagielloński): „Huculi z tetralogii Vincenza w świetle dawnego austriackiego katastru gruntowego”.
16:35-17:00 Ярослав Зеленчук: (Nacjonalnyj Pryrodnyj Park „Werchowynskyj”, Towarzystwo Huculszczyzna): „Герої творів Станіслава Вінценца: Палагна Сліпенчук Рибенчук та Фока Максмюк (Шумеюк) - реальні біографії”.
17:00-17:25 Dr Dariusz Dyląg (Galicyjskie Towarzystwo Historyczne): „Ponowne odkrywanie Huculszczyzny – twórczość Stanisława Vincenza a polska literatura krajoznawcza po 1989 roku”.
17:25-17:40 PRZERWA

Część II
17:40-18:05 Юлія Потяк (Dom Kultury wsi Bystrzec): Фольклор і повсякденне життя гуцулів у романі Станіслава Вінценза «На високій полонині», а сучасне життя на Гуцульщини.
18:05-18:25 Dr Wojciech Włoskowicz (Instytut Języka Polskiego PAN): „Wybrane nazwy geograficzne Huculszczyzny u S. Vincenza i w innych tekstach polskich”.
18:25-18:50 Dr Leszek Rymarowicz (Towarzystwo Karpackie): „O czym Vincenz nie pisał – problem pandemii kiły na Huculszczyźnie XIX/XX w.”
18:50 Komunikaty.
19:00 Dyskusja. Zakończenie Sesji

Do pobrania: Program sobotniej sesji w MCK, Rynek Główny 25

Polonia 1918, mal. Jacek Malczewski
Polonia 1918, mal. Jacek Malczewski

Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości było procesem stopniowym (np. już 7 października 1918 r. ogłosiła Niepodległość Rada Regencyjna, która przekazała zwierzchnictwo nad państwem Józefowi Piłsudskiemu 14 listopada i uległa rozwiązaniu). Wybór 11 listopada uzasadnić można przykładowo zbiegiem wydarzeń w Polsce z zakończeniem I wojny światowej dzięki zawarciu rozejmu w Compiègne 11 listopada 1918, pieczętującego ostateczną klęskę Niemiec. Dzień wcześniej przybył do Warszawy Józef Piłsudski. W tych dwóch dniach, 10 i 11 listopada 1918, naród polski uświadomił sobie w pełni odzyskanie Niepodległości, a nastrój głębokiego wzruszenia i entuzjazmu ogarnął kraj. Jędrzej Moraczewski (17 listopada 1918, po dymisji Ignacego Daszyńskiego, mianowany premierem) opisał to słowami: «Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma „ich”. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, będziemy sami sobą rządzili. (...) Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało. (...)»

Sto lat temu spiskowcy pod dowództwem por. Antoniego Stawarza (1889-1955) opanowali stację kolejową w Płaszowie i koszary w Podgórzu, a potem poszli wyzwalać resztę Krakowa, zrzucając po drodze z mostów i budynków symbole władzy zaborczej. Zajęto budynki wojskowe oraz odwach przy Wieży Ratuszowej. Austriacy byli zmuszeni skapitulować w Magistracie przed przedstawicielami Polskiej Komisji Likwidacyjnej i polskim dowódcą wojskowym, gen. Bolesławem Roją. Miasto zostało zajęte bez jednego wystrzału.

W imieniu organizatorów zapraszamy na otwarcie wystawy GRÓB TWÓJ W ODLEGŁEJ GDZIEŚ KRAINIE... ARTYSTA NA POLU CHWAŁY, które odbędzie się 9 listopada (piątek) 2018 r. o godz. 14:00 w Dworze Karwacjanów w Gorlicach. Na wystawie zobaczymy prace i sylwetki, w tym niektóre mało znane, m.in. Henryka Uziembły, Heinricha Scholza, Roberta Pochopa, Franza Hofera, Moriza Junga, Dušana Jurkoviča, Hansa Mayra, Luigi Kasimira, Leo Perlbergera czy Franza Poledne.
Odrębna część wystawy poświęcona będzie działaniom podejmowanym w ostatnich kilkudziesięciu latach na rzecz ratowania cmentarzy wojennych w zachodniej Małopolsce; w tym aktywności Austriackiego Czarnego Krzyża, który swoje stulecie obchodzi w przyszłym roku. Kuratorem jest dr Agnieszka Partridge.

Wystawa będzie czynna do 15 grudnia br.

Zapraszamy serdecznie na wyjątkowe wydarzenie – widowisko historyczne "Bitwa o Łysą Górę – 1914", połączone z Piknikiem Historycznym. Wydarzenie nawiązuje do autentycznej potyczki z czasów I wojny światowej, która rozegrała się pod Łysą Górą w Wiatowicach. Widowisko będzie miało miejsce w Podolanach. Mimo, że rozmachem walki o Łysą Górę nie przystawały do przełamania spod Gorlic czy szturmu Jabłońca, zaciętością walk jednak w zupełności im odpowiadały.

Razem z miłośnikami lokalnej historii: Grupą Odkrywcy Historii, druhami z OSP Pierzchów i innych jednostek OSP z terenu gminy Gdów, Stowarzyszeniem Historia i Tradycja, Centrum Kultury oraz wójtem Gminy Gdów chcemy, aby ożyły przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści o pamiętnym roku 1914, który odcisnął krwawe piętno na ziemi gdowskiej.

Widowisko historyczne będzie zwieńczeniem cyklu wydarzeń związanych z 100. rocznicą Odzyskania przez Polskę Niepodległości w Gminie Gdów. Wydarzenie jest dofinansowane ze środków Województwa Małopolskiego w ramach konkursu "Małopolska Moja Wolność", do którego przystąpiła jednostka OSP Pierzchów.

Zapraszamy do udziału rodziny, młodzież szkolną i wszystkich miłośników historii.

Organizatorzy

Gmina Gdów, Centrum Kultury w Gdowie, Grupa Odkrywcy Historii, OSP Pierzchów

Program:
10:30-15:00 – piknik historyczny (obozy rekonstruktorów, pokazy i wykłady historyczne, koncert Gdowskiej Orkiestry Dętej, grochówka strażacka);
15:30 – widowisko historyczne.