Przeskocz do treści

W czasopiśmie dla nauczycieli historii i WOS nr 5/2018 (wrzesień/październik) pt. "Wiadomości historyczne z Wiedzą o Społeczeństwie" i podtytułem "100 lat niepodległości" znalazł się artykuł Piotra Hapanowicza pt. "Generał Zygmunt Zieliński – zapomniany bohater walk o niepodległość". I jeśli do samego artykułu nie można mieć większych zastrzeżeń, to z pewnym zaskoczeniem przyjęliśmy podpisy pod załączonymi do artykułu dwiema archiwalnymi fotografiami na s. 22 i 23. Replikujemy rzeczone strony artykułu poniżej w celu umożliwienia zapoznania się z nimi przez ogół internautów. W następnym wpisie postaramy się sprostować – naszym zdaniem – błędne podpisy. A oto one:

Serdecznie zapraszamy na konferencję z okazji 130. rocznicy urodzin Stanisława Vincenza, autora tetralogii „Na wysokiej połoninie”; a w szczególności na Sesję „krajoznawczą”, która odbędzie się w piątek, 23 listopada 2018 r.

Miejsce: Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie, ul. Jagiellońska 6.

Program Sesji krajoznawczej:
14:00 Modlitwa i złożenie kwiatów na mogile Vincenzów na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie. Sygnał trembity. Słowo od Gości z Ukrainy i Huculszczyzny (zbiórka przy bramie głównej cmentarza).

16:00 Rozpoczęcie Sesji Krajoznawczej – powitanie gości (Dyrektor Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej – Jerzy Kapłon, Prezes Towarzystwa Karpackiego – Juliusz Marszałek). Prowadzenie dr Wiesław A. Wójcik (COTG PTTK).

Część I
16:10-16:35 Dr Mateusz Troll (Uniwersytet Jagielloński): „Huculi z tetralogii Vincenza w świetle dawnego austriackiego katastru gruntowego”.
16:35-17:00 Ярослав Зеленчук: (Nacjonalnyj Pryrodnyj Park „Werchowynskyj”, Towarzystwo Huculszczyzna): „Герої творів Станіслава Вінценца: Палагна Сліпенчук Рибенчук та Фока Максмюк (Шумеюк) - реальні біографії”.
17:00-17:25 Dr Dariusz Dyląg (Galicyjskie Towarzystwo Historyczne): „Ponowne odkrywanie Huculszczyzny – twórczość Stanisława Vincenza a polska literatura krajoznawcza po 1989 roku”.
17:25-17:40 PRZERWA

Część II
17:40-18:05 Юлія Потяк (Dom Kultury wsi Bystrzec): Фольклор і повсякденне життя гуцулів у романі Станіслава Вінценза «На високій полонині», а сучасне життя на Гуцульщини.
18:05-18:25 Dr Wojciech Włoskowicz (Instytut Języka Polskiego PAN): „Wybrane nazwy geograficzne Huculszczyzny u S. Vincenza i w innych tekstach polskich”.
18:25-18:50 Dr Leszek Rymarowicz (Towarzystwo Karpackie): „O czym Vincenz nie pisał – problem pandemii kiły na Huculszczyźnie XIX/XX w.”
18:50 Komunikaty.
19:00 Dyskusja. Zakończenie Sesji

Do pobrania: Program sobotniej sesji w MCK, Rynek Główny 25

Polonia 1918, mal. Jacek Malczewski
Polonia 1918, mal. Jacek Malczewski

Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości było procesem stopniowym (np. już 7 października 1918 r. ogłosiła Niepodległość Rada Regencyjna, która przekazała zwierzchnictwo nad państwem Józefowi Piłsudskiemu 14 listopada i uległa rozwiązaniu). Wybór 11 listopada uzasadnić można przykładowo zbiegiem wydarzeń w Polsce z zakończeniem I wojny światowej dzięki zawarciu rozejmu w Compiègne 11 listopada 1918, pieczętującego ostateczną klęskę Niemiec. Dzień wcześniej przybył do Warszawy Józef Piłsudski. W tych dwóch dniach, 10 i 11 listopada 1918, naród polski uświadomił sobie w pełni odzyskanie Niepodległości, a nastrój głębokiego wzruszenia i entuzjazmu ogarnął kraj. Jędrzej Moraczewski (17 listopada 1918, po dymisji Ignacego Daszyńskiego, mianowany premierem) opisał to słowami: «Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma „ich”. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, będziemy sami sobą rządzili. (...) Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało. (...)»

Sto lat temu spiskowcy pod dowództwem por. Antoniego Stawarza (1889-1955) opanowali stację kolejową w Płaszowie i koszary w Podgórzu, a potem poszli wyzwalać resztę Krakowa, zrzucając po drodze z mostów i budynków symbole władzy zaborczej. Zajęto budynki wojskowe oraz odwach przy Wieży Ratuszowej. Austriacy byli zmuszeni skapitulować w Magistracie przed przedstawicielami Polskiej Komisji Likwidacyjnej i polskim dowódcą wojskowym, gen. Bolesławem Roją. Miasto zostało zajęte bez jednego wystrzału.

W imieniu organizatorów zapraszamy na otwarcie wystawy GRÓB TWÓJ W ODLEGŁEJ GDZIEŚ KRAINIE... ARTYSTA NA POLU CHWAŁY, które odbędzie się 9 listopada (piątek) 2018 r. o godz. 14:00 w Dworze Karwacjanów w Gorlicach. Na wystawie zobaczymy prace i sylwetki, w tym niektóre mało znane, m.in. Henryka Uziembły, Heinricha Scholza, Roberta Pochopa, Franza Hofera, Moriza Junga, Dušana Jurkoviča, Hansa Mayra, Luigi Kasimira, Leo Perlbergera czy Franza Poledne.
Odrębna część wystawy poświęcona będzie działaniom podejmowanym w ostatnich kilkudziesięciu latach na rzecz ratowania cmentarzy wojennych w zachodniej Małopolsce; w tym aktywności Austriackiego Czarnego Krzyża, który swoje stulecie obchodzi w przyszłym roku. Kuratorem jest dr Agnieszka Partridge.

Wystawa będzie czynna do 15 grudnia br.

Zapraszamy serdecznie na wyjątkowe wydarzenie – widowisko historyczne "Bitwa o Łysą Górę – 1914", połączone z Piknikiem Historycznym. Wydarzenie nawiązuje do autentycznej potyczki z czasów I wojny światowej, która rozegrała się pod Łysą Górą w Wiatowicach. Widowisko będzie miało miejsce w Podolanach. Mimo, że rozmachem walki o Łysą Górę nie przystawały do przełamania spod Gorlic czy szturmu Jabłońca, zaciętością walk jednak w zupełności im odpowiadały.

Razem z miłośnikami lokalnej historii: Grupą Odkrywcy Historii, druhami z OSP Pierzchów i innych jednostek OSP z terenu gminy Gdów, Stowarzyszeniem Historia i Tradycja, Centrum Kultury oraz wójtem Gminy Gdów chcemy, aby ożyły przekazywane z pokolenia na pokolenie opowieści o pamiętnym roku 1914, który odcisnął krwawe piętno na ziemi gdowskiej.

Widowisko historyczne będzie zwieńczeniem cyklu wydarzeń związanych z 100. rocznicą Odzyskania przez Polskę Niepodległości w Gminie Gdów. Wydarzenie jest dofinansowane ze środków Województwa Małopolskiego w ramach konkursu "Małopolska Moja Wolność", do którego przystąpiła jednostka OSP Pierzchów.

Zapraszamy do udziału rodziny, młodzież szkolną i wszystkich miłośników historii.

Organizatorzy

Gmina Gdów, Centrum Kultury w Gdowie, Grupa Odkrywcy Historii, OSP Pierzchów

Program:
10:30-15:00 – piknik historyczny (obozy rekonstruktorów, pokazy i wykłady historyczne, koncert Gdowskiej Orkiestry Dętej, grochówka strażacka);
15:30 – widowisko historyczne.

W dniach 14 -15 sierpnia 2018 r. odbędą się III Skawińskie Spotkania z Historią, na które zaprasza Galicyjskie Towarzystwo Historyczne wraz z Centrum Kultury i Sportu w Skawinie. Jest to dwudniową impreza konferencyjno–plenerowa, która rozpocznie się 14 sierpnia w Dworze Dzieduszyckich w Radziszowie międzynarodową konferencją naukową, natomiast nazajutrz odbędzie się widowisko rekonstrukcji historycznej na Skawińskich Błoniach. Wspólny tytuł tegorocznej edycji skawińskich spotkań to „Bitwa pod Kaniowem (1918)”. Postaramy się przybliżyć losy żołnierzy II Korpusu Polskiego w 1918 r., którzy nieopodal Kaniowa stoczyli krwawy bój z Niemcami, aby tym heroicznym wyczynem przypieczętować sojusz z państwami Ententy. Generał Haller z grupą najwierniejszych żołnierzy przebił się z okrążenia i przedostał się do Kijowa, a potem do Moskwy,  gdzie podjął  starania mające na celu odtworzenie polskich oddziałów. Pokłosiem tych działań było odtworzenie 4. Dywizji Piechoty, którą dowodził gen.  Lucjan Żeligowski i 5. Dywizji Piechoty, dowodzonej przez płk. Kazimierza Rumszę. Obie te jednostki były następnie częścią Armii Polskiej we Francji, która w 1919 r. została sprowadzona przez gen. Józefa Hallera do Polski.  W roku jubileuszu stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości chcemy przypomnieć ów trud żołnierski, który złotymi zgłoskami sławi czyn i chwałę Oręża Polskiego. Tegoroczna edycja odbędzie się pod patronatem Wojewody Małopolskiego – Pana Piotra Ćwika, Marszałka Województwa Małopolskiego – Pana Jacka Krupy, Starosty Powiatu Krakowskiego – Pana Wojciecha Pałki i Burmistrza Miasta i Gminy Skawina – Pana Pawła Kolasy. Partnerem wydarzenia jest Województwo Małopolskie. Projekt jest współfinansowany z budżetu Powiatu Krakowskiego i Gminy Skawina. Wstęp wolny.